Make your own free website on Tripod.com


Srpski konzervitivizam
Više štete nego koristi
Zašto latinica smeta nekome

Dva ravnopravna pisma
Službena upotreba pisma
Državno pitanje
Ksenofobija
Dominacija srpskog jezika
Ćirilica - jedino pismo ?

Latinica i ljudska prava
Nametenje ćirilice
Dnevno politikanstvo

 

 

Latinica i ljudska prava

 

Opšte je poznato da srpski jezik ima dva ravnopravna pisma. Takođe, prema odluci Ministarstva za obrazovanje i kulturu Republike Srbije od 1997. godine na snazi je Pravopis srpskog jeika koji je izdala Matica srpska 1993. godine. Dakle, zvanično je priznato da srpski jezik ima dva a ne jedno pismo.

Sledeći tu činjenicu koja pokazuje da građani Srbije koji koriste srpski jezik, mora se konstatovati da je potpuno neustavno propisivati jedno od  dva ravnopravna pisma za službeno. Građani Srbije koji koriste srpski jezik imaju pravo da koriste bilo koje od dva pisma slobodno. Ne postoji niti jedan razlog da država favorizuje bilo koje pismo. Korišćenje jezika i pisma je ljudsko pravo, izričito propisano Ustavom. Kao što je bilo kome garantovano da se služi svojim jezikom i pismom, tako bi trebalo i da bude garantovano i Srbima koji pišu latinicom da je koriste slobodno. A to naravno isključuje nametanje ćirilice kao službenog pisma. Ćirilica i latinica moraju biti ravnopravni i pred Ustavom i zakonima kao što su ravnopravni u životu.

Smatramo da je najbolje da se Ustavom propiše jedno od sledeća dva rešenja:

  1. U službenoj upotrebi u Republici Srbiji je srpski jezik.
    Ravnopravno je ćiriličko i latničko pismo.
    U opštinama u kojima većinu ili značajan deo stanovništva čine pripadnici nacionalnih i etničkih grupa u službenoj upotrebi su i njihovi jezici i pisma.
     

  2. U službenoj upotrebi u Republici Srbiji je srpski jezik.
    U opštinama u kojima većinu ili značajan deo stanovništva čine pripadnici nacionalnih i etničkih grupa u službenoj upotrebi su i njihovi jezici i pisma.
     

Rešenje pod brojem 1 je po našem mišljenju ipak bolje jer izričito propisuje da su oba pisma ravnopravna. Smatramo da bi se tim rešenjem izbeglo nepotrebno zbunjivanje.

Član 1 Ustava Savezne Republike Jugoslavije glasi ovako:

Savezna Republika Jugoslavija je suverena savezna država, zasnovana na ravnopravnosti građana i ravnopravnosti republika članica.

Međutim, dalje u Ustavu u članu 15. kaže se:

U Saveznoj Republici Jugoslaviji u službenoj upotrebi je srpski jezik ekavskog i ijekavskog izgovora i ćiriličko pismo, a latiničko pismo je u službenoj upotrebi, u skladu sa ustavom i zakonom.
Na području Savezne Republike Jugoslavije gde žive nacionalne manjine u službenoj upotrebi su i njihovi jezici i pisma, u skladu sa zakonom.

Smatramo da je član Ustava koji propisuje službenu upotrebu ćiriličnog pisma neustavan jer se kosi sa članom 1. Ustava koji garantuje ravnopravnost građana. Ta ravnopravnost se krši tako što su građani koji rade u državnim organima obavezni da koriste ćirilicu iako su ćirilica i latinica ravnopravna pisma. Dakle, oni nemaju slobodu da izaberu kojim će se pismom koristiti. S druge strane, država garantuje nacionalnim manjinama prava u članu 11:

Savezna Republika Jugoslavija priznaje i jamči prava nacionalnih manjina na očuvanje, razvoj i izražavanje njihove etničke, kulturne, jezičke i druge posebnosti, kao i na upotrebu nacionalnih simbola, u skladu sa međunarodnim pravom.

Imajući sve to u vidu, smatramo da građani koji koriste srpski jezik nisu ravnopravni sa građanima drugih nacionalnih ili etničkih manjina jer je njima omogućeno da koriste svoje jezike i pisma a građanima koji koriste srpski jezik je nametnuta ćirilica. Dakle oni nisu ravnopravni jer njihova rođena država samo štiti ćirilicu ali ne i latinicu, bez obzira što su oba pisma ravnopravna.


U pravu postoje opšte priznate konvencije (a koje su samim tim deo našeg pozitivno pravnog sistema čim su opšte priznate) koje zabranjuju neravnopravnost i netrpeljivost. Član 16. Ustava kaže:

Savezna Republika Jugoslavija u dobroj meri ispunjava obaveze koje proizlaze iz međunarodnih ugovora u kojima je ona strana ugovornica.

Međunarodni ugovori koji su potvrđeni i objavljeni u skladu sa ustavom i opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava sastavni su deo unutrašnjeg pravnog poretka.

Jedno od takvih opšteprihvaćenih pravila međunarodnog prava se ogledaju u članu 43 crnogorskog Ustava koji kaže:

Protivustavno je i kažnjivo svako izazivanje i podsticanje nacionalne, rasne, verske i druge neravnopravnosti, kao i izazivanje i raspirivanje nacionalne, rasne, verske i druge mržnje ili netrpeljivost.

Prema tome, protivustavno je i kažnjivo izazivanje neravnopravnosti građana koji koriste latinicu i ostalih građana, naročito drugih nacionalnih zajednica budući da oni imaju prava da se njihov jezik i pismo službeno upotrebljava, a građani koji koriste srpski jezik nemaju mogućnost da službeno upotrebljavaju latinicu već samo ćirilicu, a opšte je poznato i čak propisano i Pravopisom srpskog jezika da je latinica ravnopravna sa ćirilicom u srpskom jeziku.
  


glavna kampanja reagovanja predlozi kontakt

 

(C) 2002 by Srpska Latinica. Sva prava zadržana.
Poslednji put sajt je ažuriran 27. novembra 2002.